AFO กับ กระดูกหน้าแข้งโค้งงอ

กระดูกหน้าแข้งโค้งงอ(tibial bowing) พบได้หลายประเภท มีการพยากรณ์โรคหลากหลายขึ้นอยู่กับทิศทางและจุดหักโค้งของกระดูก

-         Lateral tibial bowing

กระดูกหน้าแข้งโค้งงอไปด้านข้าง มักพบในทารก มักเป็นไม่รุนแรง เป็นสองข้างเท่ากัน มักไม่มีปัญหาสุขภาพด้านอื่นร่วมด้วย กรณีเช่นนี้มักหายเองได้เมื่อทารกเริ่มโตขึ้น

-         Anterior tibial bowing

กระดูกหน้าแข้งโค้งงอไปด้านหน้า มักพบว่าผู้ป่วยไม่มีกระดูก fibula บางครั้งอาจพบรอบบุ๋มเหนือจุดหักโค้ง ปัญหาหลักที่เกิดขึ้นคือ ขาจะสั้นกว่าข้างปกติ

-         Posteromedial tibial bowing

กระดูกหน้าแข้งบิดโค้งไปด้านหลังและด้านใน มักพบว่าส้นเท้าบิดร่วมด้วย ขามักสั้นกว่าข้างปกติ 2-4 cm การผิดรูปจะค่อยๆดีขึ้นเมื่อโตขึ้น แต่ไม่ดีร้อยเปอร์เซน การแก้ไขโดยการผ่าตัดจึงมักจำเป็น

กรณีที่เป็นไม่มาก การใช้รองเท้าเสริมความสูงสามารถช่วยได้ดี แต่จากรูปด้านบน ความผิดรูปที่เกิดขึ้นมีมาก จำเป็นต้องใส่ brace ประคอง ป้องกันการหักซ้ำ และเสริมความสูงช่วยให้เดินได้สมดุล จากภาพ เด็กใส่ brace ได้สบายวิ่งปร๋อเชียว

-         Anterolateral tibial bowing

กระดูกหน้าแข้งบิดโค้งไปด้านหน้าและด้านข้าง เป็นชนิดที่มีปัญหามากที่สุด กระดูกจะโค้งงอขึ้นเองเรื่อยๆ และจะหัก ซึ่งนำไปสู่ Pseudarthrosis of the tibia

          

 Pseudarthrosis of the tibia คือพยาธิสภาพกระดูกหักซึ่งตัวพยาธิสภาพนี้อาจมีมาแต่ในครรภ์หรือหลังคลอด ลักษณะพยาธิสภาพมักจะทำให้กระดูกหน้าแข้ง (tibia) บิดงอออกทางด้านหน้าและด้านข้างมากขึ้นเรื่อยๆ ลำดับความรุนแรงของตัวพยาธิสภาพสามารถพิจารณาได้จากรูป ล่าง

กระดูกโค้งงอประเภทนี้เนื่องจากโค้งงอไปเรื่อยๆจนหัก แม้ผ่าตัดแก้กระดูกที่หักแล้ว ก็จะกลับมาหักซ้ำอีกเรื่อยๆ เพราะกระดูกยังคงเติบโตแบบงอๆไปเรื่อยๆ ดังนั้นที่จะใช้หลังผ่าตัด จะเป็น พลาสติกดามขา ที่จะประคองป้องกันกระดูกหักช่วยยืดระยะเวลาผ่าตัด ลดการลงน้ำหนักไปที่กระดูกหน้าแข้ง เสริมความสูงขาให้เท่ากัน เรียกว่า PTB AFO คะ เป็น brace ชนิดหนึ่ง 2 รูปล่าง เรียกว่า PTB AFO คะ หลักๆคือใช้เมื่อต้องการลดน้ำหนักไม่ให้ลงไปที่จุดบาดเจ็บระดับใต้เข่า

หน้าที่ของเท้ากับรองเท้าสุขภาพ

หน้าที่ของเท้า

เท้าเป็นอวัยวะที่มหัศจรรย์มาก ก่อนหน้าที่กี้ได้เขียนเรื่องเท้าไปบ้างแล้ว บทความก่อนหน้าจะเป็นอธิบายเกี่ยวกับโครงสร้างของเท้า และพยาธิสภาพของเท้าที่พบได้บ่อย

           วันนี้เรามาดูกันว่าในแต่ละวันเราใช้เท้าทำอะไรบ้าง ในก้าวเดินแต่ละก้าว เท้ามีบทบาทอะไรให้เราได้ศึกษา จุดประสงค์หลักของเท้ามี 2 อย่าง คือ รองรับน้ำหนัก และ ก้าวเดินทั้งสองจุดประสงค์นี้ เกิดจากบทบาท  5 อย่างคือ

-                   Shock Absorber การซึบซับแรงกระแทก

กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นเป็นตัวหลักในการดูดซับแรงกระแทกเมื่อแรกย่างเท้า ( heel strike) ต่อจากนั้นด้วยการยืดของกล้ามเนื้อและเส้นเอ็นช่วยให้เกิดพลังงานสะสมที่จะผลักเท้าก้าวไป  คล้ายกับการที่เรากดสปริงแล้วมันเด้งขึ้น แบบนี้มันก็ดีที่จะช่วยประหยัดพลังงานในการเดินให้เราได้เบาๆ อย่างที่เคยกล่าวไว้ ในแต่ละก้าวของคนเรา เท้าจะต้องรองรับน้ำหนักถึง 120% ของน้ำหนักตัวเชียวนะคะ

-                   Rigid Lever Arm คานก้าว

ในจังหวะเดินที่เท้าข้างนึงแตะพื้น ดูรูปด้านบนนะคะ จาก heel strike ไป toe-off  เห็นใช่มั๊ยคะว่า จังหวะ toe-off  เป็นช่วงสุดท้ายก่อนที่เท้าจะพ้นพื้น ซึ่งช่วง toe-off นั่นแหล่ะคะเท้าจะแข็งเป็น “คานก้าว” จะเป็นการส่งต่อแรงจากกล้ามเนื้อน่องให้ปลายเท้าจิกพื้น ผลักเท้าให้ก้าวไปข้างหน้า

-                   Loose Adapter to Adjust to the Ground ปรับตัวเข้ากับพื้นผิว

จากด้านบนนอกจากเท้าจะแข็งตัวได้ เพื่อให้เราก้าวไปข้างหน้าได้ เท้ายังสามารถปรับตัวให้มีความยืดหยุ่นไปกับพื้นผิวที่เราเหยียบ ไม่ว่าจะราบเรียบหรือขรุขระ เพราะหนทางไม่ได้โรยด้วยกลีบกุหลาบเสมอไป ชิมิ

-                   Torque Absorber การรองรับแรงบิดกระแทก

จุดนี้อาจจะงงๆและเข้าใจยากหน่อย คิดง่ายๆว่าถ้าเรามองคนที่กำลังเดินตรงเข้ามาหาเรานะคะ จินตนาการดูคะ ตามใจชอบเลย เค้ากำลังเดินตรงมาหา และขาเค้าก็ก้าวมาหาเราตรงๆใช่มั๊ยคะ

นั่นแหล่ะ แม้เราจะเห็นว่าท่อนขาเค้าก้าวมาหาเราตรงๆ แต่ในการเดินนั้นหากเรามองทะลุไปถึงท่อนกระดูกขาแต่ละส่วนแล้ว จะพบว่ามันไม่ได้เคลื่อนมาเป็นเส้นตรงซะทีเดียว แต่มันมีการบิดหมุน ของกระดูกแต่ละส่วนด้วยเล็กน้อย หากเท้าไม่รับแรงกระแทกส่วนนี้ไว้ แรงงจะถูกส่งต่อไปรบกวนข้ออื่นๆเหนือขึ้นไป

-                   Base of Support to Maintain Balance รองรับน้ำหนักเพื่อความสมดุล

อันนี้ก็คือการที่เท้าเป็นฐานให้เรายีนเดิน ได้โดยไม่ล้มคะ อย่างรูปคนยืน 4 แบบด้านล่างนะคะ ส่วนที่แรเงาคือปริมาณ base of support ของการยืนท่าต่างๆ ถ้ายืนขาเดียวก็มีน้อย จะมั่นคงน้อย ล้มได้ง่ายกว่า ประเภทที่มีพื้นที่แรเงาเยอะๆ ดังนั้นคนแก่ เดินไม่ค่อยไหวเลยต้องใช้ไม้เท้าช่วยเดินเพื่อเพิ่ม base of support ตามหลัก biomechanics ไงคะ

รองเท้าส้นสูง

       

ทีนี้เรามาว่ากันเรื่องของรองเท้าส้นสูง หลังจากที่สาวๆเข้าใจถึงหน้าที่และความสามารถที่มักถูกมองผ่านของเท้าเราไปแล้ว ไม่แปลกหรอกคะที่สาวๆจะชอบใส่รองเท้าส้นสูง เพราะใส่แล้วเราจะรู้สึกมั่นใจ มันช่วยส่งให้เราเดินได้สง่าขึ้น  จากรูปด้านบนอธิบายว่าส้นสูงโดยเฉพาะส้นเข็ม มี base of support น้อยมาก ใส่ไปก็เสี่ยงที่จะล้มง่าย ที่สำคัญอีกอย่างคือการกระจายตัวของน้ำหนัก ตามรูปขวา เป็นการกระจายน้ำหนักของเท้าเมื่อยืนปกติ สีแดงคือส่วนที่รับน้ำหนักเยอะสุด อย่าลืม นะคะว่าแค่นี้เท้าก็รับน้ำหนักถึง 120 % ของน้ำหนักตัวแล้ว แล้วการที่เราใส่รองเท้าส้นสูง น้ำหนักจะกระจายไปที่ไหนบ้าง?

แน่นอนว่าเป็นเท้าส่วนหน้าที่จะแบกรับภาระนั้นไว้ จึงไม่ต้องแปลกใจเลยว่าทำไมใส่รองเท้าส้นสูงแล้วเท้า มี ตาปลา ปวดเท้า ยิ่งใส่บ่อยๆโดยเฉพาะรองเท้าหัวแคบ ก็อาจมีปัญหากับเส้นประสาทระหว่างนิ้วเท้าให้เจ็บจี๊ดเล่น นี้ยังไม่รวมปัญหาปวดน่องปวดเข่าตามมา

 ข้อแนะนำเพื่อสุขภาพเท้า

-                   เรื่องน้ำหนักคะ รู้จักควบคุมน้ำหนักบ้างเท้าเราจะได้รับภาระน้อยลง นึกถึง 120% ของน้ำหนักตัวเข้าไว้คะ เท้าก็สบาย หุ่นก็สวย คุ้มนะคะ

-                   ออกกำลังกายยืดกล้ามเนื้อบ้าง โดยเฉพาะกล้ามเนื้อน่อง

-                   เรื่อง Shock Absorber การซึบซับแรงกระแทก คือรู้จักเรื่องรองเท้าที่มันช่วยซับแรงกระแทกบ้าง ที่ส้น โดยเลือกรองเท้าที่เป็นพื้นยาง(มันยืดหยุ่น) ถ้าแข็งมันก็เหมือนเราไปกระแทก ตึง ตึง ตึง ตลอด

-                   แผ่นรองในรองเท้าควรนุ่มพอประมาณ ไม่เอาแบบแข็งเป็นไม้หรือนุ่มเป็นสำลี

-                   รองเท้าหัวบีบ มีโอกาสที่นิ้วเท้าจะเกย หรือเส้นประสาทนิ้วเท้าเจ็บได้ง่าย

-                   เลือกรองเท้าที่ปลายเชิดขึ้น มันจะช่วยผ่อนแรงตอน toe-off ได้ 

-                   เลือกรองเท้าที่มีสายรัดข้อเท้า นอกจากทำให้กระชับกับเท้ามากขึ้น ยังมีแรงกระทำกับเท้าน้อยกว่ารองเท้าไม่มีสายรัด

-                   การติด pad เฉพาะจุดในรองเท้าส้นสูงจะช่วยกระจายการรับน้ำหนักของเท้าได้ดี คือที่จริงตัวกระจายน้ำหนักบนฝ่าเท้าในรองเท้าจะเป็น insole(แผ่นรองฝ่าเท้า) แต่ในรองเท้าส้นสูงไม่สามารถใส่ได้มันแคบเกินไป จึงแนะนำเป็น pad เฉพาะจุดนะคะ อย่างตรงอุ้งเท้า เป็นต้น

 ความจริงเเล้วรองเท้าเพื่อสุขภาพก็เป็นอีกทางเลือกนึงที่น่าสนใจ ซึ่งไม่จำเป็นต้องมีรูปแบบที่แสนเชยเสมอไป การใส่รองเท้าที่สบายยังช่วยเพิ่มความคล่องตัวในการทำกิจกรรมต่างๆอีกด้วย

custom made shoe รองเท้าสุขภาพ+ แผ่นรองฝ่าเท้าตัดจำเพาะ(insole)

ดูข้อมูลเพิ่มเติม แผ่นรองฝ่าเท้าตัดจำเพาะ ได้ที่ http://artitayacenter.blogspot.com/2013/09/blog-post.html

ตย รองเท้าสุขภาพ แบบ custom made shoe

กายอุปกรณ์แบบหล่อจำเพาะVS กายอุปกรณ์แบบสำเร็จรูป

ชนิดกายอุปกรณ์ ตามการผลิต

กายอุปกรณ์แบบหล่อจำเพาะVS กายอุปกรณ์แบบสำเร็จรูป

กายอุปกรณ์แบบหล่อจำเพาะ (Custom made orthoses)

กายอุปกรณ์ประเภทนี้จะทำโดยcopyขนาด จากคนไข้แต่ละคนเป็นรายๆไป โดยนักกายอุปกรณ์จะcopy(หล่อเฝือก/วาดลอกแบบ) จากนั้นนำตัวcopyที่ได้ไปสร้างหุ่นทำอุปกรณ์

จุดดี

-                   มีขนาดตามสัดส่วนจริงของคนไข้แต่ละคน

-                   เหมาะกับผู้ที่ต้องใช้กายอุปกรณ์ทุกคน

-                   สามารถปรับแต่งดีไซน์ได้หลายหลายตามแต่ความเหมาะสมในพยาธิสภาพของคนไข้แต่ละคน

จุดด้อย

-                   ใช้เวลานานในการผลิตชิ้นงานแต่ละชิ้น

-                   มักมีราคาสูง

                                                                                                                                                          

กายอุปกรณ์แบบสำเร็จรูป (prefabricate orthoses)

กายอุปกรณ์ประเภทนี้จะเป็นอุปกรณ์ที่ทำเสร็จแล้วมีวางขายตามท้องตลาด โดยจะแบ่งขนาดเป็น S M L XL เป็นต้น

จุดดี

-สะดวก รวดเร็ว ผู้ป่วยสามารถรับอุปกรณ์กลับบ้านได้ทันที

- ราคาไม่แพงเมื่อเทียบกับอุปกรณ์ประเภทหล่อจำเพาะ

- ช่วยแบ่งเบากำลังงานการผลิตกายอุปกรณ์

- ใช้ได้ง่ายและสะดวกในกลุ่มคนไข้ที่ยังมีปัญหาไม่มาก

จุดด้อย

-                   มีรูปแบบให้เลือกไม่มาก เหมาะกับผู้ป่วยเพียงบางส่วน

-                   สามารถปรับแต่งได้น้อยมาก ไม่เหมาะกับผู้ป่วยที่มีความผิดรูปแบบจำเพาะ

-                   อาจพบปัญหาใส่อุปกรณ์ไม่พอดี ไม่รับกับสัดส่วนร่างกายเท่าที่ควร

                                                                                                                                                                          

การพิจารณาจำหน่ายอุปกรณ์ให้ผู้ป่วยจึงต้องพิจารณาไปตามความจำเป็นของแต่ละบุคคลคะ กรณีผู้ป่วยใช้แบบสำเร็จรูปได้ ก็จ่ายแบบสำเร็จรูปไป ผู้ป่วยก็จะได้รับของกลับบ้านไปใช้ได้เลย ประหยัดเวลา และค่าใช้จ่ายไปได้เยอะ แต่หากต้องใช้แบบหล่อจำเพาะก็จะรอรับอุปกรณ์นานกว่า มักต้องมาทำอุปกรณ์ถึง 3 ครั้ง มีคาใช้จ่ายที่สูงกว่า ประมานนี้คะ

แผ่นรองฝ่าเท้า

เท้าเป็นอวัยวะที่สำคัญอย่างยิ่งในร่างกาย หากมีปัญหาเกิดขึ้นที่เท้าหรือเท้าผิดรูปไป  จะส่งผลไปถึงข้อเข่า ข้อสะโพก และหลังของคุณด้วย

ทราบหรือไม่ในขณะที่คุณก้าวเดินแต่ละก้าวจะมีแรงกระทำต่อเท้าถึง 120% ของน้ำหนักตัว และในขณะที่คุณวิ่งจะมีแรงกระทำต่อเท้าสูงถึง ข้างละประมาณ 275% ของน้ำหนักตัว

รูป 1 แสดงการกระจายของแรงที่กระทำต่อฝ่าเท้าปกติ ขณะยืน

ตามรูปเลยส่วนโทนสีแดงหมายถึงแรงกระทำที่มากส่วนโทนน้ำเงินคือแรงกระทำที่น้อยกว่า

แล้วทีนี้เมื่อเท้ามีอาการผิดปกติ การกระจายน้ำหนักก็จะผิดไป ก่อให้เกิดการบาดเจ็บสะสม หรือการผิดรูป ซึ่งสาเหตุมีทั้งจากการใช้งานที่หนักเกินไป ใส่รองเท้าไม่เหมาะสม พันธุกรรม หรือพยาธิสภาพของบางโรค อาทิเช่น

       เราจะป้องกันหรือแก้ไขปัญหาของเท้าได้อย่างไร

อีกตัวช่วยหนึ่งของงานกายอุปกรณ์ที่จะช่วยดูแลฝ่าเท้าคุณได้คือ แผ่นรองฝ่าเท้า (Insole) โดยหลักการของ Insole จะช่วยกระจายที่กระทำต่อฝ่าเท้า ไม่ให้กระทำที่จุดใดจุดหนึ่งมากเกินไป ประคองหรือดัดแก้ ฝ่าเท้าตามแต่พยาธิสภาพนั้นๆ

การเลือกใช้ Insole ที่เหมาะสมจะช่วยป้องกันและแก้ไขปัญหาต่างๆของเท้าได้ ในกรณีที่ความผิดรูปนั้นไม่สามารถดัดแก้ได้ หน้าที่ของ Insole จะช่วยประคองลดแรงผิดปกติที่กระทำต่อฝ่าเท้า

ไม่จำเป็นที่จะต้องรอให้เท้าผิดรูปก่อน จึงค่อยใช้ Insole ในเมื่อเท้าจะต้องรับงานหนักในทุกๆวัน การใส่ Insole สำคัญแม้ในเท้าปกติ ในชีวิตประจำวันที่ต้องยืนเดินอยู่ตลอด การรองรับฝ่าเท้าของ Insole ช่วยเพิ่มความสบายให้แก่เท้าอย่างรู้สึกได้แน่นอน  

Insole แบบไหนที่เหมาะสมกับเรา?

ง่ายๆว่า ฝ่าเท้าแต่ละคนหรือ คนละข้าง ก็ไม่เหมือนกัน 100 % Insole ที่เหมาะสมกับเราที่สุดจึงควรถูกพิมพ์มาจากฝ่าเท้าของเราเอง (ลองนึกถึงเสื้อผ้าสั่งตัดกับเสื้อผ้าสำเร็จรูปต่างกันเพียงแต่อันนี้มันโยงถึงสุขภาพ (เท้า) ของเราด้วย)

วิธีใส่ แผ่นรองในรองเท้า

1.             หากในรองเท้ามีแผ่นรองอยู่เดิมให้ถอดออกก่อน และใส่แผ่นรองที่ตัดเฉพาะของเราเข้าไปแทน

2.             กรณีแผ่นรองที่ตัดเฉพาะมีขนาดใหญ่กว่ารองเท้า ให้นำแผ่นรองนั้นมาทาบกับแผ่นรองเดิม แล้วตัดให้เท่ากับแผ่นรองเดิม

3.             กรณีที่รองเท้าไม่มีแผ่นรอง ให้นำรองเท้ามาวางบนกระดาษและวาดตามพื้นรองเท้า จากนั้นลดขนาดจากขอบเข้ามา 5 มิลลิเมตร แล้วตัดกระดาษออกมาทาบกับแผ่นรองในรองเท้า ตัดให้ได้ขนาดเท่ากัน

วิธีการดูแลรักษาความสะอาด

เมื่อใช้ไปประมาณ 1-2 เดือนหรือเมื่อสกปรก ให้นำออกมาเช็ดทำความสะอาด ด้วยผ้าชุบสบู่หมาดๆ แล้วผึ่งไว้ในที่ที่มีอากาศถ่ายเทสะดวก (ห้ามนำไดร์เป่าผมมาเป่าเพื่อให้แห้งเร็ว เพราะอาจทำให้แผ่นรองในรองเท้าเสียหายได้)

โรคข้อกับกายอุปกรณ์

กายอุปกรณ์ หมายถึงอุปกรณ์ทางการแพทย์ต่างๆที่ใช้กับร่างกาย  ในความหมายที่ใช้ในปัจจุบัน มักจะหมายถึงอุปกรณ์ที่ใช้กับร่างกายเพื่อช่วยเหลือการเคลื่อนไหว เช่น แขนเทียม ขาเทียม อุปกรณ์ประคองหรือดามหลัง อุปกรณ์ดามมือ เป็นต้น กายอุปกรณ์แบ่งได้ 2 ประเภท ได้แก่ กายอุปกรณ์เทียมและกายอุปกรณ์เสริม

กายอุปกรณ์เสริม (orthosis) คือ กายอุปกรณ์ต่างๆที่ใช้เพื่อเสริมการทำหน้าที่ของอวัยวะที่มีปัญหาในการทำงาน เช่น อ่อนแรง เจ็บปวด เสื่อมสมรรถภาพ เป็นต้น อาจเรียกชื่อสามัญว่า อุปกรณ์เสริม อุปกรร์ดาม หรือประคอง (splint หรือ brace ก็ได้)

กายอุปกรณ์เสริมสำหรับมือ ในโรคข้อ

เพื่อช่วยลดอาการบวม , ปวด , carpal tunnel ,หรือแก้การผิดรูป( Swan neck, Boutonniere) เป็นต้น

กายอุปกรณ์เสริมสำหรับเข่า ในโรคข้อ

ภาพแสดง การถูกทำลายของข้อเข่าในผู้ป่วยโรคข้อ (ขวา)

เป้าหมายของการใส่กายอุปกรณ์เสริมคือ เพื่อลดความเจ็บปวด และ เพิ่มความสามารถในการขยับข้อต่อนั้นๆ

ตัวอย่าง กายอุปกรณ์เสริมสำหรับข้อเข่า Unloader Knee brace

ภาพแสดงแนวแรงจาก knee brace  (ขวา) ที่ช่วยยกพยุงส่วนของข้อเข่าที่ยุบตัวเพราะเสียหายจากพยาธิสภาพในโรคข้อ  

รองเท้าสำหรับโรคข้อ (Rheumatoid arthritis shoes)     ลักษณะรองเท้า เป็นรองเท้าตัดเฉพาะบุคคล เพื่อปรับเฉพาะตามความผิดรูปของเท้า หน้ากว้าง  มีส่วนรองรับอุ้งเท้าเพื่อกระจายแรงที่กระทำต่อเท้าโดยทั่วถึง มี cushion part สำหรับซับแรงกระแทกไม่มีจุดกดเจ็บ มี Rocker sole ช่วยลดแรงที่กระทำต่อข้อ MTP ขณะเดิน ในกรณีที่อาการรุนแรงมาก รองเท้าอาจใช้ร่วมกับ อุปกรณ์เสริมดามข้อเท้า (ankle foot orthoses), ไม้เท้า, ไม้ค้ำยัน เป็นต้น

เรื่องของเท้า(ต่อ)

 ครั้งที่แล้วได้กล่าวปัญหาเท้าเฉพาะเท้าแบน ซึ่งเป็นปัญหาของเท้าส่วนกลางและเท้าส่วนหลังที่พบบ่อย แต่ยังมีปัญหาเท้าอื่นๆอีกมากที่พบๆwด้ทั่วไป แม้แต่เจ้าตัวเองอาจไม่เคยรู้ตัวว่ามีเท้าผิดปกติ ดังนี้

Pes Cavus 
     Pes cavus หรือ high-arch foot เป็นภาวะที่มีอุ้งเท้าสูงกว่าปกติ เกิดจากกระดูก metatarsal อยู่ในตำแหน่งงอลงด้านฝ่าเท้าเมื่อเทียบกับเท้าส่วนหลัง

ลักษณะpressure ที่กระจายบนฝ่าเท้าขณะยืน ซ้ายสุด(เท้าปกติ) ขวาสุด(เท้าโก่งขั้นรุนแรง)

   สาเหตุเกิดได้ทั้งเป็นมาแต่กำเนิดหรือเท้าผิดรูปในภายหลัง การใส่รองเท้าที่ไม่เหมาะสม เช่น รองเท้าส้นสูงหรือรองเท้าที่มีพื้นรองเท้าแข็งเกินไป ต่อเนื่องกันเป็นเวลานานสามารถทำให้เกิดความผิดปกตินี้ได้  มีอาการคือเท้าโก่ง อาจพบนิ้วเท้างอและส้นเท้าบิดเข้าในร่วมด้วย เท้าจะมีลักษณะเป็นคานแข็ง ดังนั้นผู้ป่วยจะมีปัญหาว่าเท้าขาดความยืดหยุ่นที่จะปรับตัวกับพื้นที่ทางเดิน และขาดคุณสมบัติในการดูดซับแรงกระแทก ทำให้มีแรงกดที่เท้ามากกว่าปกติ ในบริเวณหัวกระดูก matatarsal ด้านข้างเท้าและส้นเท้า 
    ปัญหาที่พบตามมาคือ บริเวณที่รับแรงกดมาก หนังเท้าส่วนนั้นก็เริ่มด้านเป็นตาปลา และอาการปวดเท้าตามมา และโยงไปถึงการเกิด โรครองช้ำ (plantarfasciitis ) อาการปวดตรงฐานนิ้วเท้า (Metatarsalgia) การคดงอของนิ้วเท้า

    การดูแลรักษาทางกายอุปกรณ์
     เนื่องจากเป็นเท้าชนิดที่ไม่มีความยืดหยุ่นในการเดิน ตัวอุปกรณ์จึงต้องช่วยในการดูดซับแรงกระแทกขณะก้าว (heel strike) มักจะใช้ในรูปของinsole หรือแผ่นรองฝ้าเท้าตัดเฉพาะบุคคล โดยการเลือกใช้วัสดุที่มีความหนาแน่นระดับกลางสำหรับรองรับแรงกระแทก และแผ่นรองที่โค้งนูนรับกับฝ่าเท้าจะช่วยกระจายแรงต่อฝ่าเท้า ลดแรงที่จะกดซ้ำไปยังตาปลาได้

Hallux Valgus 
      Hallux Valgus หรือนิ้วหัวแม่เท้าเกออกนอก เกิดจากการเคลื่อนออกจากตำแหน่งปกติของข้อ 1st MTP ส่งผลให้เยื่อหุ้มข้อทางด้านในถูกดึงยืดและอ่อนแอ ส่วนเอ็นและเยื่อหุ้มข้อด้านนอกจะหดสั้น อาจทำให้เกิดการดึงรั้งของเส้นประสาท medial dorsal cutaneous จนบาดเจ็บ หากผู้ป่วยใส่รองเท้าหน้าแคบ ก็อาจทำให้ข้อตรงนี้เสียดสีกับรองเท้าจนอักเสบได้ 

  
สาเหตู ปัจจัยหนึ่งคือ พันธุกรรม พบว่าร้อยละ 63 มีประวัติทางครอบครัวเป็นโรคนี้ และปัจจัยอื่นๆเช่น โรคข้ออักเสบ การใส่รองเท้าหน้าแคบและส้นสูง 
การรักษาทางกายอุปกรณ์
       แนะนำการปรับเปลี่ยนรองเท้าที่เหมาะสม เช่นการใส่รองเท้าหน้ากว้าง การใช้ toe separatorซึ่งมีทั้งแบบชื้อสำเร็จรูปและหล่อเฉพาะ การใส่แผ่นรองฝ่าเท้าสำหรับลดการกระจายน้ำหนักลงข้อที่ผิดรูป เป็นต้น